Mỗi ngày máy bơm nước ở khu Hóc môn TPHCM chạy hết công xuất để có
thể lấy nước từ khu T1 lấy nước hằng ngày để có thể tưới rau vào
ruộng.
Điều đáng nói, con kênh nước đen bốc mùi hôi thối và đầy rác này có những vệt
nước màu xanh đỏ được cho là do các cơ sở dệt nhuộm gần đó xả ra.
Bơm nước thối cho rau: chuyện thường ngày
Chiều 23/4, từ đường Phan Văn Hớn, chúng tôi rẽ vào kênh T1 – kênh chứa nước
thải sinh hoạt cho toàn bộ dân cư xã Bà Điểm nằm giáp ranh giữa địa bàn xã Bà
Điểm và xã Xuân Thới Thượng, H.Hóc Môn. Ngay đầu đoạn kênh là điểm tập kết thu
mua rau răm đang được công nhân chất hàng lên xe tải để bỏ mối cho nhiều nơi
Cách đó vài chục mét, một chiếc máy bơm đang chạy ầm ầm, nối với
máy bơm
nước công nghiệp là một ống lớn, đường kính 15cm thọc sâu
dưới lòng kênh. Một người dân nói với chúng tôi: “Họ bơm nước tưới cho ruộng rau
răm, hàng chục ruộng rau ở đây đều được tưới như thế”. Quả thật, chạy dọc một
đoạn kênh T1 chừng 500m, chúng tôi đếm cả thả y 13 máy bơm đang bơm nước từ lòng
kênh đưa tới các ruộng rau. Hàng chục ống nhựa chạy ngang dọc chằng chịt khắp
các ruộng rau. Nhiều chủ ruộng phải nối ống dài cả trăm mét. Ước tính toàn khu
vực có gần 20 ruộng rau răm với diện tích hàng chụ c ngàn mét vuông.
Đến gần dòng kênh, nơi các máy bơm đang hoạt động, mùi hôi thối xộc vào mũi.
Chỉ tay vào đoạn kênh đầy rác và có nhiều mảng bám màu xanh bất thường, ông Sáu,
ngườ i ở ngay đầu kênh cho biết: “Nước kênh ô nhiễm lắm, mùa nắng nước ứ đọng
mùi hôi càng nồng nặc, rồi những mảng màu xanh, màu đỏ tôi nghi là nước thải từ
cơ sở dệt, nhuộm thải ra làm kênh thêm ô nhiễm. Để giảm mùi hôi, tôi thường phải
bơm nước sạch xuống để pha loãng”. Nói về những ruộng rau răm tưới nước kênh,
ông Sáu chỉ lắc đầu.
Vì sao lại dùng nước kênh để trồng rau? Chúng tôi đặt vấn đề và được ông H. –
chủ một ruộng rau răm lý giải: “Nước bơm từ kênh chủ yếu để trồng rau, năm đến
bảy ngày mới bơm một lần và bơm sau khi cắt rau. Riêng nước để tưới mặt rau vẫn
phải dùng nước giếng, chứ tưới bằng nước kênh này thì hôi lắm”.
Tôi hỏi, tưới nước này có sợ rau bị nhiễm độc không, ông H. cười: “Nó giống
như rau muống tưới nhớt vậy, chỉ tưới sau khi cắt rau, thì làm sao độc”. Tuy ông
H. nói vậy, nhưng trong ba ngày có mặt tại khu vực này, tôi nhận thấy hầu như
ngày nào máy bơm cũng hoạt động, chỉ cần nước mặt ruộng rút xuống là chủ ruộng
bơm nước kênh vào. Mỗi lần bơm xong, toàn ruộng rau bốc mùi hôi thối dưới trời
nắng nóng.
Sẽ kiểm tra, xử lý
Ăn rau trồng trong môi trường nước bẩn, sức khỏe người tiêu dùng ảnh hưởng
thế nào? BS Trần Văn Ký – Hội Khoa học kỹ thuật an toàn thực phẩm Việt Nam khẳng
định: “Hết sức nguy hiểm, bởi nước do các nhà máy, xí nghiệp thải ra chứa nhiều
kim loại nặng, hóa chất độc hại, chưa kể vô vàn các vi khuẩn gây hại đường tiêu
hóa. Các loại rau ưa nước như rau răm nếu trồng trong môi trường nước ô nhiễm
thì trong nước có chất gì, rau sẽ hút những chất ấy và ảnh hưởng đến sức khỏe
người ăn.
Cụ thể, nếu rau bị nhiễm vi khuẩn, người ăn dễ bị các bệnh về đường tiêu hóa
như tiêu chảy cấp… Nếu rau nhiễm kim loại nặng, người ăn dễ bị ngộ độc kim loại.
Kim loại nặng tích tụ lâu ngày sẽ gây ung thư và các bệnh về thần kinh, gan,
thận”. Theo BS Ký, rất khó để khử chất độc, kim loại nặng trong những loại rau
ưa nước.
Trao đổi với phóng viên báo Phụ Nữ, ông Lý Sâm, Trưởng phòng Kinh tế H.Hóc
Môn nhìn nhận có thực tế tưới rau bằng nước kênh. Những ruộng rau răm dọc kênh
T1 tồn tại nhiều năm và người dân đã quen với việc lấy nước từ kênh để tưới
tiêu. Trước đây nguồn nước kênh chưa ô nhiễm do dòng kênh thông thoáng.
Hai năm nay, dòng kênh bị nghẽn do rác thải ứ đọng, bốc mùi hôi. Nhận thấy
thực trạng này, Hội Nông dân và Trạm Bảo vệ thực vật của huyện thường xuyên vận
động, tuyên truyền nông dân dùng nước hợp vệ sinh để tưới rau. Nhiều hộ đã khoan
giếng và sử dụng nguồn nước này để tưới. Tuy nhiên, có thể do khô hạn, nắng nóng
gây thiếu hụt nguồn nước giếng nên một số hộ đã chuyển sang dùng nước kênh.
Theo ông Sâm, để hạn chế việc dùng nước không đảm bảo an toàn, huyện sẽ tiếp
tục vận động người trồng rau sử dụng nước giếng, bên cạnh đó sẽ tiếp tục kiến
nghị Trung tâm Điều hành chương trình chống ngập TP.HCM sớm khai thông đoạn kênh
bị nghẽn, hạn chế tình trạng ô nhiễm cho dòng kênh T1.
Trao đổi thêm với chúng tôi, bà Đỗ Thị Lâm Tuyền – Phó chủ tịch UBND H.Hóc
Môn khẳng định, việc dùng nước kênh ô nhiễm bơm vào ruộng rau là không thể chấp
nhận. Trước mắt, UBND huyện sẽ cử cán bộ Phòng Kinh tế và Tài nguyên môi trường
đến vận động, giải thích cho người trồng rau về các nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe
người dùng. “Nếu các chủ ruộng vẫn cố tình sử dụng nước bẩn để trồng rau, chúng
tôi sẽ tiến hành lấy mẫu, kiểm tra dư lượng chất độc hại để xử lý theo quy định
của pháp luật”, bà Tuyền nói.
Gợi ý xem thêm: Những
ưu điểm của bình tích áp
Ư
